काठमाडौं । सन् २०२९ सम्म, स्काईवाचरहरूले आकाशमा मानिसले बनाएको कम्तिमा एउटा “तारा” देख्न सक्नेछन् ।

यस हप्ताको सुरुमा, नासाले हाम्रो ग्रहको सतहबाट २२ हजार माइल (३५,४०० किलोमिटर) माथि पृथ्वीको कक्षमा एउटा सानो भूउपग्रह राख्ने योजना घोषणा गरेको छ । यो स्याटेलाइटले पृथ्वीमा रहेका टेलिस्कोपहरूमा वास्तविक ताराको जस्तै नक्कल गर्न पर्याप्त दूरीमा हुनेछ ।

वैज्ञानिकहरू ‘ल्यान्डोल्ट’ नाम गरेको भूउपग्रह बिना सहायता खुला आँखाले देख्न सक्नेगरी पर्याप्त उज्यालो नहुने बताउँछन् । तर, यदि तपाईंसँग घरमा व्यक्तिगत टेलिस्कोप छ भने, तपाईंले संयुक्त राज्य अमेरिकाको माथि घुमिरहेको जुत्ताको आकारको स्थिर स्थितिमा वस्तु भेट्टाउन सक्नुहुन्छ ।

यो मिशनको प्राथमिक लक्ष्य पृथ्वीमा टेलिस्कोपहरू क्यालिब्रेट गर्न र वास्तविक ताराहरूको चमकको नयाँ, थप सटीक क्याटलगहरू सिर्जना गर्न मद्दत गर्नु रहेको स्पेस डटकमले रिपोर्ट गरेको छ ।

एक पटक कक्षमा पुगेसँगै भूउपग्रहले जमीनमा आधारित टेलिस्कोपहरूमा आठ अनबोर्ड लेजरहरू बीम गर्नेछ । जसले उनीहरूको विज्ञान लक्ष्यहरूको जस्तै समान फ्रेममा “कृत्रिम तारा” अवलोकन गर्नेछन ।

हाम्रो ग्रहको वायुमण्डलबाट कति लेजरको प्रकाश अवशोषित हुन्छ त्यति पूर्वनिर्धारित चमक हुनेछ र मापन गरिसकेपछि, खगोलविद्हरूले यसलाई लगभग ६० वास्तविक ताराहरूसँग तुलना गर्न सक्छन् । यसले गर्दा, पृथ्वीबाट देखिने तारकीय चमकलाई परम्परागत विधिहरूको तुलनामा अधिक सटीक रूपमा सूचीबद्ध गर्न सकिनेछ ।

“अन्तरिक्षमा लेजरहरू एक राम्रो बिक्री बिन्दु हो, जस्तै कि एक मिसनमा काम गर्न गर्नु हो,” मिशन टीमका सदस्य र फ्लोरिडा विश्वविद्यालयमा खगोल विज्ञान का सहायक प्रोफेसर जेमीटायरले एक बयानमा भने “तर वैज्ञानिक रूपमा, हामी यहाँ जे गर्न कोशिस गर्दैछौं त्यो वास्तवमै आधारभूत छ ।”

तारकीय चमकका राम्रो क्याटलगहरूले ताराहरूको चमक, आकार र उमेरहरू जस्ता विभिन्न गुणहरू मापन गर्ने सटीकतालाई बढावा दिनेछ।यो शुद्धताको बदलामा, वैज्ञानिकहरूलाई तारकीय चमक र दूरीहरूमा पनि भर पर्ने अन्य मापनहरू ठीक-ट्यून गर्न अनुमति दिन सक्छ । उदाहरणका लागि, यी जस्तै तारकीय गतिशीलताले हामीलाई ब्रह्माण्डको उमेर र यो समयसँगै कति चाँडो विस्तार भएको छ भनेर मापन गर्न मद्दत गर्छ ।

खगोलविद्हरूले पनि ताराहरूबाट कति ऊर्जा निस्कन्छ भन्ने कुरालाई अझ सटीक रूपमा अनुमान गर्न सक्छन् । जसले सम्भावित जीवन-अनुकूल परिस्थितिहरूको साथ परिक्रमा गर्ने बाह्य ग्रहहरूको खोजीमा मद्दत गर्न सक्छ ।

सामान्यतया, ब्रह्माण्ड मापन गर्न, खगोलविद्हरू ” स्ट्याण्डर्ड क्यान्डल्स वा मानक मैनबत्ती” भनेर चिनिने ताराहरूमा भर पर्छन्, जसलाई ज्ञात वाटेजको बल्बसँग तुलना गर्न सकिन्छ । यी ताराहरूको चमक र दूरी कारकहरू राम्रोसँग रेकर्ड गरिएका छन्, र यसैले अन्य ताराहरू वा आकाशगंगाहरू र पृथ्वी बीचको दूरी मापन गर्न उपकरणको रूपमा प्रयोग गरिन्छ ।

मिशनमा संलग्न, क्यानडाको मोन्ट्रियल विश्वविद्यालयको एक समाचार विज्ञप्ति अनुसार, ती मापनहरू, तथापि, १९९० को दशकमा बनाइएका थिए र “बहुसंख्यक ताराहरूको चमक मापन गर्ने त्रुटिको प्रमुख स्रोत बनेको छ ।