काठमाडौं । वैज्ञानिकहरूले हालै ठूलो सफलता हात पारेका छन्। उनीहरुले लेजर-बिम सिग्नल १ करोड ६० लाख किलोमिटर टाढाबाट पृथ्वीमा पुर्याउन सफल भएका छन्। अमेरिकी अन्तरिक्ष एजेन्सी नासाले यो दूरी पृथ्वी र चन्द्रमाको दूरीभन्दा ४० गुणा बढी रहेको बताएको छ। आजसम्म, पृथ्वीमा यो दूरीबाट अप्टिकल कम्युनिकेसन आएको छैन।
स्पेस डट कमको रिपोर्टकाअनुसार यो प्रयोग डीप स्पेस अप्टिकल कम्युनिकेसन्स (डीएसओसी) टूलबाट सम्भव भएको हो। यो टूल नासाको साइकी स्पेसक्राफ्टमा जडान गरिएको छ। स्मरण रहोस् नासाको साइकी मिसन अक्टोबर १३ मा फ्लोरिडाको केनेडी स्पेस सेन्टरबाट प्रक्षेपण गरिएको थियो। त्यसयता यो लगातार लेजर-बिम सन्देशहरू पृथ्वीमा पठाउन सफल भएको छ।
नोभेम्बर १४ मा, साइकी अन्तरिक्ष यानले क्यालिफोर्नियाको पालोमार वेधशालामा हेल टेलिस्कोपसँग सञ्चार लिंक स्थापना गर्यो। परीक्षणको क्रममा, डीएसओसी टूलले लगभग ५० सेकेन्डमै साइकी स्पेसक्राफ्टबाट पृथ्वीमा पुग्ने नियर-इन्फ्रारेड फोटोन सिग्नल सिग्नल पठायो।
त्यो क्षणले नासाको डीप स्पेस अप्टिकल कम्युनिकेसन (DSOC) प्रणालीको पहिलो सफल परीक्षणलाई चिन्ह लगाइयो, अर्को पुस्ताको कम्युनिकेसन लिङ्क जसले रेडियो तरंगहरूद्वारा नभई लेजर लाइटद्वारा जानकारी पठाउँछ। यो नासाले विभिन्न मिसनहरूमा डिप स्पेसमा सञ्चारलाई गति दिन गरिरहेको परीक्षणहरूको श्रृंखलाको अंश हो।
अन्य मिसनहरूले पनि पृथ्वीको कक्षमा वा चन्द्रमा र पछाडि जाने बाटोमा लेजर कम्युनिकेसनहरू प्रयोग गरेर प्रयास गरेका छन्, तर डीएसओसीले लेजर संचारलाई यसको सबैभन्दा कठिन, सबैभन्दा टाढाको परीक्षण मान्दछ। यदि यो सफल भयो भने, नासाका अधिकारीहरूले आशा गर्छन् कि आगामी दशकहरूका अन्तरिक्ष यात्रीहरू, चन्द्रमा वा मंगल ग्रहको लागि लेजर लाइटलाई तिनीहरूको भूमि नियन्त्रणको माध्यमको रूपमा प्रयोग गर्न सक्छन्।
साइकी स्पेसक्राफ्ट के हो?
साइकी एक क्षुद्रग्रह हो। यो क्षुद्रग्रहमा १०,००० क्वाड्रिलियन डलरको फलाम, निकल र सुन हुनसक्ने अनुमान गरिएको छ। याद गर्नुहोस् कि एक क्वाड्रिलियनमा १५ शून्यहरू छन्। यो ट्रिलियन पछि आउने संख्या हो। नासाले क्षुद्रग्रहको अनुसन्धान गर्न मिशन साइकी सुरु गरेको छ। मिडिया रिपोर्टकाअनुसार अमेरिकी अन्तरिक्ष एजेन्सीले साइकीबाट बहुमूल्य धातुहरू निकाल्ने योजना बनाएको छैन।
लेजर बीम सिग्नलको महत्व
हाल, जब गहिरो अन्तरिक्षमा अन्तरिक्ष यानहरूले पृथ्वीमा संकेतहरू पठाउँछन्, तिनीहरूको ब्यान्डविथ सीमित हुने गर्दछ। लेजर बीम सिग्नलिङ जस्ता प्रयोगहरू भविष्यका मिसनहरूको लागि उपयोगी हुन सक्छ। नासाकाअनुसार यो प्रणालीले विद्यमान अन्तरिक्ष सञ्चार प्रणालीभन्दा १० देखि १०० गुणा छिटो गतिमा सन्देश पठाउन सक्छ।
