काठमाडौं । मुलुकको राजधानी काठमाडौँ विश्वका प्रमुख प्रदूषित सहरको सूचीको पहिलो नम्बरमै छ ।
एयर क्वालिटी इन्डेक्सले सार्वजनिक गरेको विश्वका प्रमुख प्रदूषित १५ सहरको सूचीमा आइतबार पनि काठमाडौँ उपत्यका पहिलो नम्बरमा छ । गएको तीन दिनदेखि काठमाडौँ विश्वकै प्रमुख प्रदूषित सहरको सूचीको पहिलो नम्बरमा कायम छ ।
आज (आइतबार) काठमाडौँको समग्र वायु गुणस्तर सूचकांक (एक्यूआई) १७७ छ । गएको शुक्रबार काठमाडौँको वायु गुणस्तर सूचकांक २०६ थियो ।
विश्वकै प्रदूषित दोस्रो सहरको सूचीमा आज चीनको चेङ्दु प्रान्त छ भने तेस्रो स्थानमा थाइल्यान्डको चियाङ माईछ । चीनको चेङ्दुको एक्यूआई आज १६९ छ भने थाइल्यान्डको चियाङ माइको १६८ छ ।
प्रदुषण मापनमा शुन्यदेखि ५० सम्मको एक्युआइलाई राम्रो मानिन्छ भने ५१ देखि १०० सम्मको एक्युआइलाई सतर्क रहनुपर्ने अवस्थाको सूचकको रुपमा लिइन्छ । १०१ देखि १५० सम्मको एक्यूआईले श्वाशप्रश्वास र मुटु रोगीका बिरामीलाई असर गर्ने विज्ञहरुले बताएका छन् । १५१ देखि २०० सम्मको एक्यूआईलाई अस्वस्थकर वायुको रुपमा लिइन्छ ।
त्यसैगरी २०१ देखि ३०० सम्मको एक्यूआईलाई अति अस्वस्थ, ३०१ देखि ४०० सम्मको एक्यूआईलाई खतरनाक र ४०१ देखि ४५० सम्मको एक्यूआईलाई अति खतरा वायू मानिन्छ ।
काठमाडौँ उपत्यकाको लागि वायुगुणस्तर व्यवस्थापन कार्ययोजना, २०७६ मा एक्युआईको मान ३०० भन्दा बढी भएको अवस्थालाई विपद्को रुपमा लिने उल्लेख छ । काठमाडाैँ उपत्यकामा वायू प्रदूषण मानव जीवनका लागि ठूलो समस्या बन्दै गएको छ ।