काठमाडौं । धेरै अनुसन्धानले मंगल ग्रहमा महासागर भएको पुष्टि गरेको छ । नासासहित युरोपेली अन्तरिक्ष एजेन्सीले यसको प्रमाण फेला पारेको छ । हाल चीनको झुरोङ रोभरको सहयोगमा वैज्ञानिकहरूले नयाँ प्रमाण सङ्कलन गरेका छन् । यसले अरबौं वर्ष पहिले मंगल ग्रहमा महासागर रहेको देखाउँछ ।
झुरोङ रोभर सन् २०२१ मा मंगल ग्रहको उत्तरी तराईमा अवतरण गरेको थियो । सो अन्तरिक्ष यानले ग्रहको परिक्रमा गरेको थियो ।
एक रिपोर्ट अनुसार, यस अवधिमा सङ्कलन गरिएको तथ्याङ्कले त्यहाँ प्राचीन तटरेखाको उपस्थिति जनाउने भूवैज्ञानिक विशेषताहरू पत्ता लगाएको छ । प्रमाण सङ्कलन गर्न, रोभरले यूटोपिया प्लानिटिया नामक ठाउँमा एउटा चट्टानको विश्लेषण गर्यो ।
अनुसन्धानकर्ताहरूले, चीनको तियानवेन-१ अर्बिटर, नासाको मार्स रिकोनाइसन्स अर्बिटर र छ पाङ्ग्रे रोबोट रोभरले मंगल ग्रहमा पहिले नै चिसो र सुख्खा हुँदा पनि शायद पानीको महासागर भएको हुनसक्छ र यसको अधिकांश वायुमण्डल गुमाएको हुनसक्ने बताएका छन ।
अन्वेषकहरूले अवस्थित क्षेत्रमा सतह सुविधाहरूलाई औंल्याएका छन्, जस्तै ट्रफहरू, पानि बग्ने च्यानलहरू र माटो ज्वालामुखी संरचनाहरू, जसले समुद्र तटको उपस्थितिलाई संकेत गर्दछ ।
हङकङ पोलिटेक्निक युनिभर्सिटीका ग्रह वैज्ञानिक बो वुले मंगल ग्रहको युटोपिया प्लानिटिया क्षेत्रमा करिब ३ अर्ब ६८ करोड वर्षअघि बाढी आएको हुनसक्ने अनुमान गरेका छन् । अनुसन्धानकर्ताहरूका अनुसार लगभग ३ अर्ब ४२ करोड वर्षअघि महासागर लोप भएको देखिन्छ ।
अध्ययनका सह-लेखक सर्गेई क्रासिलनिकोभले उक्त समुन्द्रको पानीमा ठूलो मात्रामा गाँठो जम्मा भएको र आजको सतहको संरचना देखिने गरेको बताए ।
रिपोर्टका अनुसार हाम्रो सौर्यमण्डलका अन्य ग्रहहरू जस्तै मंगल ग्रह पनि करिब ४.५ अर्ब वर्षअघि बनेको थियो । त्यसपछि पृथ्वीमा वायुमण्डल थियो र महासागरहरू पनि थिए।