काठमाडौं । मानव शरीरको प्रतिरक्षा प्रणालीको कार्यप्रणालीबारे गरेको महत्त्वपूर्ण अनुसन्धानका लागि तीन अनुसन्धानकर्तालाई चिकित्सातर्फको नोबेल पुरस्कार प्रदान गरिने भएको छ । मेरी ई. ब्रन्को, फ्रेड राम्सडेल र शिमोन साकागुचीलाई फिजियोलोजी वा चिकित्सातर्फको नोबेल पुरस्कार प्रदान गरिने भएको हो ।
स्वीडेनको करोलिन्स्का इन्स्टिच्युटले सोमबार घोषणा गरेको यो पुरस्कार प्रतिरक्षा प्रणालीलाई शरीरमा हानि पुर्याउनबाट रोक्ने ‘पेरिफेरल इम्युन टलरेन्स’सम्बन्धी उनीहरूको क्रान्तिकारी खोजका लागि डिसेम्बरमा प्रदान गरिने जनाएको छ ।
करोलिन्स्का इन्स्टिच्युटकी बाथ रोग विशेषज्ञ मेरी वारहेन–हर्लेनियसले भनिन्, “यो अनुसन्धान हामीले आफ्नो प्रतिरक्षा प्रणालीलाई कसरी नियन्त्रणमा राख्छौँ भन्ने कुरासँग सम्बन्धित छ, जसका कारण हामी विभिन्न प्रकारका जीवाणुहरूसँग लड्न सक्ने र साथसाथै अटोइम्युन रोगबाट जोगिन सक्ने अवस्था सिर्जना हुन्छ ।”
एक करोड १० लाख स्विडिस क्रोनर रकमको यो पुरस्कार अमेरिकाका ६४ वर्षीय ब्रन्को र राम्सडेल तथा जापानका ७४ वर्षीय साकागुचीबीच बराबर बाँडिनेछ । उनीहरूलाई स्वीडेनका राजाले सुनको पदक पनि प्रदान गर्नेछन् ।
पुरस्कार प्रदान गर्ने निकायले जारी गरेको विज्ञप्तिमा भनिएको छ, “उहाँहरूको खोजले अनुसन्धानको नयाँ क्षेत्रको जग बसालेको छ र उदाहरणका रूपमा क्यान्सर तथा अटोइम्युन रोगहरूको उपचारका लागि नयाँ विधिहरू विकास गर्न प्रेरणा प्रदान गरेको छ ।”
नोबेल समितिका अध्यक्ष ओले क्याम्पेले अनुसन्धानकर्ताहरूको काम प्रतिरक्षा प्रणाली कसरी काम गर्छ भन्ने बुझाइका लागि निर्णायक रहेको बताए ।
उनीहरूको काम सन् १९९५ मा सुरु भएको थियो, जब साकागुचीले प्रारम्भिक महत्त्वपूर्ण खोज गरेका थिए । त्यसपछि सन् २००१ मा ब्रन्को र राम्सडेलले अर्को सफलता हासिल गरे, र दुई वर्षपछि साकागुचीले ती सबै अनुसन्धानलाई जोडेर पूर्ण रूप दिएका थिए ।
नोबेल समितिका महासचिव थोमस पर्लम्यानले सोमबार साकागुचीसँग फोनमा कुरा गरेको र ब्रन्को तथा राम्सडेलका लागि भ्वाइसमेल सन्देश छाडेको बताए ।
पर्लम्यानले भने, “मैले साकागुचीलाई उनको प्रयोगशालामा भेट्टाएँ । उनी अविश्वसनीय रूपमा कृतज्ञ र भावनात्मक सुनिए, र यो पुरस्कारलाई एक महान् सम्मानका रूपमा स्वीकार गरे ।”
चिकित्सातर्फको पुरस्कारसँगै विज्ञान, साहित्य, शान्ति र अर्थशास्त्रका लागि दिइने वार्षिक नोबेल पुरस्कारहरूको घोषणा सुरु भएको छ । बाँकी पुरस्कार विजेताहरूको घोषणा आगामी दिनहरूमा गरिनेछ ।
